Anasayfa
Karbon Ayak İzi Hesaplayıcı
ISO 14065: Çevre Doğrulayıcı Kuruluşlar için Genel Şartlar
ISO 14065, çevresel bilgi beyanlarının doğrulanması veya onaylanması amacıyla faaliyet gösteren kuruluşlar için oluşturulmuş uluslararası bir standarttır. Bu standart, özellikle sera gazı (GHG) emisyon raporları, su ve karbon ayak izi beyanları gibi çevresel verilerin güvenilirliğini sağlamak için doğrulayıcı ve onaylayıcı kuruluşların taşıması gereken yapısal ve operasyonel gereklilikleri belirler.
ISO 14065 Nedir?
ISO 14065:2020, tam adıyla "Greenhouse gases — Requirements for greenhouse gas validation and verification bodies for use in accreditation or other forms of recognition", çevresel doğrulayıcı kuruluşların:
- Tarafsızlık,
- Yeterlilik,
- Süreç yönetimi,
- Gizlilik ve bilgi güvenliği,
- Uygunluk değerlendirmesi alanlarında sağlaması gereken minimum şartları açıklar.
Standart, ISO/IEC 17029 ile birlikte çalışır ve doğrulayıcı kuruluşların faaliyetlerinin şeffaf, izlenebilir ve bağımsız bir yapıda olmasını zorunlu kılar.
Kimler için Uygundur?
ISO 14065 standardı, aşağıdaki alanlarda faaliyet gösteren kuruluşlar için uygulanabilir:
- Sera gazı beyanlarını doğrulayan/verifier kuruluşlar
- Su ayak izi veya karbon ayak izi doğrulama hizmeti verenler
- Çevresel ürün beyanı (EPD) doğrulaması gerçekleştiren kurumlar
- SKDM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) doğrulayıcıları
- Gönüllü karbon piyasalarında onaylayıcı kuruluşlar
ISO 14065 Gereklilikleri Nelerdir?
ISO 14065’e göre bir doğrulayıcı kuruluş:
- Tarafsız ve bağımsız yapıya sahip olmalıdır. Faaliyetleri çıkar çatışmasından arındırılmalıdır.
- Yeterli teknik uzmanlığa ve deneyime sahip doğrulayıcı personel çalıştırmalıdır.
- Doğrulama ve onay sürecini belgeleyen yazılı prosedürlere sahip olmalıdır.
- Müşteri bilgilerinin gizliliğini koruma, veri güvenliğini sağlama yükümlülüğüne sahiptir.
- Kalite yönetim sistemine entegre sürekli iyileştirme ve izleme mekanizmaları kurmalıdır.
ISO 14065 ve Akreditasyon
ISO 14065 kapsamında faaliyet göstermek isteyen bir kuruluş, yetkili bir akreditasyon kuruluşu tarafından denetlenerek ISO 14065’e uygunluk belgesi (akreditasyon sertifikası) almalıdır. Bu belge:
- Karbon ve su ayak izi doğrulama faaliyetlerinde yasal ve uluslararası geçerlilik kazandırır.
- Karbon piyasalarında işlem yapacak projeler için gereklidir.
- SKDM gibi regülasyonlara uyum için doğrulayıcı kuruluş olmanın ön koşuludur.
ISO 14065 Akreditasyon Süreci
ISO 14065’e uygun faaliyet göstermek isteyen kuruluşların, yetkili akreditasyon kurumlarına başvurarak denetlenmeleri ve akredite olmaları gerekir. Türkiye’de bu yetki genellikle TÜRKAK (Türk Akreditasyon Kurumu) tarafından sağlanır. Akreditasyon süreci:
- Başvuru ve doküman değerlendirmesi,
- Ofis ve saha denetimi,
- Bulgu değerlendirmesi,
- Uygunluk durumuna göre akreditasyon belgesi verilmesi şeklinde ilerler.
Akredite bir kuruluş olmak, ulusal ve uluslararası karbon piyasalarında, kamu ihalelerinde ve iklim politikalarına uyum çalışmalarında büyük bir kurumsal avantaj sağlar.
Stratejik Katkılar
- Güvenilir çevre beyanları ile kamuoyuna ve yatırımcılara şeffaflık sunar.
- İklim düzenlemelerine uyum için kurumlara profesyonel doğrulama desteği sağlar.
- Doğrulayıcı kuruluşlar için uluslararası tanınırlık ve iş hacmi sağlar.
- Yeşil finansman, karbon kredisi ve sürdürülebilirlik raporlamasında kurumsal yetkinlik sunar.
ISO 14065, çevresel doğrulama ve onaylama süreçlerinin güvenilirliğini sağlamak için oluşturulmuş, doğrulayıcı kuruluşlar için yol gösterici ve zorunlu nitelikte bir standarttır. Çevresel etkilerin artan denetimi ve sürdürülebilirlik beyanlarının yaygınlaştığı günümüzde, bu standarda
